Donma Tepkisinden Çıkmak: Neden Önce Hareket, Sonra Yatışma?
- selinilgaz
- 7 saat önce
- 3 dakikada okunur
Zorlayıcı yaşam deneyimleri, kronik stres ve duygusal yükler karşısında bedenimiz sadece “savaş ya da kaç” tepkisi vermez. Çoğu zaman daha sessiz ama derin bir hayatta kalma hali devreye girer: donma tepkisi.
Donma; isteksizlik, yorgunluk, bedenden kopukluk, duygulara ulaşamama ya da “hiçbir şey yapmak istememe” hali olarak deneyimlenebilir. Bu durum çoğu zaman yanlış anlaşılır; tembellik ya da motivasyon eksikliği sanılır. Oysa donma, sinir sisteminin aşırı yük karşısında kendini koruma yoludur.
Bu noktada sıkça yapılan bir hata vardır:
👉 Doğrudan sakinleşmeye, meditasyona ya da gevşemeye çalışmak.
Ama beden hazır değilse, zihin ne kadar isterse istesin yatışma mümkün olmayabilir.
Sinir Sistemi İçin Güvenli Bir Yol: Düzenli ve Nazik Hareket
Travma bilgili ve somatik yaklaşımlar bize şunu söyler: Yatışmaya giden yol çoğu zaman hareketten geçer.
Donma halinde bedenin enerjisi içeriye çöker. Dolaşım, nefes ve içsel akış azalır. Bu nedenle önce bedene yavaş, güvenli ve zorlamasız bir hareket alanı sunmak gerekir.
Bu hareket:
performans odaklı olmak zorunda değildir
“doğru” ya da “yanlış” yoktur
küçük, basit ve tekrar eden olabilir
Düzenli hareket pratiği:
sinir sistemine “hareket edebilirim ve güvendeyim” mesajı verir
bedensel hissiyatı yeniden erişilebilir kılar
donmuş enerjinin yavaşça çözülmesine yardımcı olur
Bu çözülme olmadan derin gevşeme çoğu zaman mümkün olmaz.
Meditasyona Geçmeden Önce: Bedenle Temas Kurmak
Birçok kişi meditasyona oturduğunda şunları yaşar:
huzursuzluk
zihnin daha da dağılması
bedende gerginlik
“ben bunu beceremiyorum” hissi
Bu, meditasyonun işe yaramadığı anlamına gelmez. Çoğu zaman beden henüz hareketsizlik için yeterince regüle değildir.
İşte bu yüzden:
hafif salınımlar
ritmik hareketler
nefesle uyumlanan beden farkındalığı
serbest ve yönlendirilmemiş dans
meditasyona geçişte güçlü bir köprü oluşturur.
Hareket, bedeni şimdi ve buradaya davet eder. Zihin ancak beden güvende hissettiğinde yavaşlar.
Serbest Dans: Bedenin Kendi Dilini Keşfetmek
Serbest dans, belirli adımlardan ya da estetik kaygılardan bağımsızdır. Ama tam da bu yüzden güçlüdür.
Serbest dansta:
bedenin ihtiyacı olan yönü, hızı ve ritmi takip edersin
bastırılmış duygular sözcük olmadan ifade bulur
kontrol ihtiyacı yumuşar
bedensel sezgiler güçlenir
Bu pratik, donma tepkisinden çıkarken bedene şunu öğretir: “Hareket etmek zorunda değilim ama edebilirim.”
Bu özgürlük hissi, sinir sistemi için düzenleyicidir.
Kendine Zaman Ayırmak: Sinir Sistemi İçin Bir Lüks Değil, İhtiyaç
Düzenli pratiklerin en büyük etkilerinden biri de şudur: Kişi kendine ayrılmış bir zamanın varlığını hissetmeye başlar.
Bu zaman:
üretmek için değil
iyileşmek için değil
“daha iyi olmak” için değil
sadece olmak içindir.
Haftada bir bile olsa bedene ayrılan bu alan:
içsel güven duygusunu güçlendirir
kişinin kendisiyle ilişkisini yumuşatır
stresle baş etme kapasitesini artırır
Ve zamanla, yatışma ve meditasyon halleri kendiliğinden daha erişilebilir hale gelir.
Sonuç: Önce Hareket, Sonra Sessizlik
Donma tepkisinden çıkmak bir irade meselesi değildir. Bu bir bedensel süreçtir.
Hareket; bedeni hayata, hayatı bedene yeniden bağlayan bir köprüdür.
Ve bazen en derin sakinlik, önce bedene izin verdiğimiz o küçük hareketle başlar.
Sabah Pratikleri: 4 Haftalık Bir Yolculuk
Bu yaklaşımı temel alan buluşmalarda, bedenle temas eden hareket ve serbest dans pratiklerinin ardından seansı kısa bir meditasyon ve yaratıcı ifade alanı ile kapatıyoruz. Yazı yazmak, çizmek ya da sadece bedende kalan izi fark etmek; deneyimi zihinsel olarak anlamlandırmadan, bedenden geleni nazikçe dışa aktarmaya alan açıyor.
Bu alan bir “üretme” beklentisi taşımaz. Ama çoğu zaman, hareketten sonra ortaya çıkan imgeler, kelimeler ya da renkler kişinin kendisiyle temasını derinleştirir. Düzenli ve güvenli bir ritimde tekrarlandığında ise, bedenin donmadan çözülmesine, sinir sisteminin yatışmaya yaklaşmasına ve meditasyon halinin daha erişilebilir olmasına destek olur.
Eğer bedenden güne başlamayı, zorlamadan hareket etmeyi ve kendin için ayrılmış bu alanı düzenli olarak deneyimlemek istiyorsan, bu buluşmalar tam da bunun için tasarlandı.
